ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห
(Prof. Dr. Stitaya Sirisinha)
นักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ประจำปีพุทธศักราช 2531
สาขาจุลชีววิทยา
ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห
(Prof. Dr. Stitaya Sirisinha)
นักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ประจำปีพุทธศักราช 2531
สาขาจุลชีววิทยา
ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห นักวิจัยผู้บุกเบิกสาขาอิมมิวโนวิทยา* (อิวมิวโนวิทยา เป็นวิชาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายและกลไกต่าง ๆ ของร่างกายที่ใช้ในการต่อต้านสิ่งแปลกปลอมทั้งจากภายนอกและภายในร่างกาย) ของประเทศไทยในยุคเริ่มแรก นับตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2508 เป็นต้นมา และ เจ้าของรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นสาขาจุลชีววิทยา ประจำปี พ.ศ. 2531 ด้วยผลงาน "ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่องอันเนื่องมาจากการขาดสารอาหาร" ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห พบว่าการขาดวิตามินเอในสารอาหาร ทำให้ภูมิคุ้มกันเฉพาะแห่งเสียไปเนื่องจากไม่สามารถแสดงออกได้ในลำไส้และเนื้อเยื่อต่าง ๆ และได้พัฒนาวิธีวินิจฉัยโรคเขตร้อนหลายอย่างด้วยวิธีการทางอิมมิวโนวิทยา โดยเฉพาะในเรื่องของโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งเป็นโรคที่พบกันมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ ที่มีผลงานดีเด่น ด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐาน สาขาจุลชีววิทยา และเป็นผู้ที่สามารถผลิต ผลงานวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ที่มีคุณภาพดีเด่นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้าน อิมมิวโนวิทยา จนสมควร เชิดชูเกียรติ ให้ประจักษ์โดยทั่วไป และเพื่อเป็นแบบอย่างให้ผู้อื่นเจริญรอยตาม
ศาสตราจารย์ ดร.สถิตย์ สิริสิงห อายุ 51 ปี เกิดที่กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรคนโตของ ศาสตราจารย์พันโท ทันตแพทย์ สี สิริสิงห ทันตแพทย์ประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และคุณหญิงอัมพร สิริสิงห สมรสกับ พญ.วลัยรัตน์ สิริสิงห มีบุตรธิดา 3 คน คือ พญ.ธิติยา รศ.ดร. ชาคริต และ นส. วิทิดา สิริสิงห ศาสตราจารย์ ดร.สถิตย์ สำเร็จการศึกษา ระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย ระดับชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และเตรียมอุดมศึกษาจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เมื่อปี พ.ศ. 2496 ได้เข้าศึกษาใน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และในปีเดียวกันนั่นเอง ได้ไปศึกษาต่อ ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา และสำเร็จการศึกษา ระดับปริญญาตรี ได้รับปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม และอักษรศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม จากแจ็คสันวิลล์คอลเลจ เมื่อปี พ.ศ. 2500 ต่อจากนั้นได้เข้าศึกษา ในมหาวิทยาลัยอลาบาม่า และได้รับปริญญา วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาจุลชีววิทยา และปริญญาทันตแพทยศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม ในปี พ.ศ. 2504 และได้ศึกษาต่อที่ มหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ จนได้รับปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต จุลชีววิทยา สาขาอิมมิวโนวิทยา ในปี พ.ศ. 2508
เมื่อสำเร็จการศึกษา ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ได้เข้ารับราชการ เป็นอาจารย์ที่ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ จนปี พ.ศ. 2510 จึงโอนเข้ารับราชการที่ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และในปี พ.ศ. 2513 ได้ไปปฏิบัติงาน หลังจบปริญญาเอก ที่มหาวิทยาลัยวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา หลังจากนั้นได้กลับมารับราชการที่มหาวิทยาลัยมหิดลต่อ จนได้รับตำแหน่งทางวิชาการสูงขึ้นเป็นลำดับ จนได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ เมื่อปี พ.ศ. 2522 ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ได้มุ่งมั่นศึกษา และวิจัยอย่างต่อเนื่องตลอดมา มีผลงานวิจัยดีเด่น ได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยในวารสารวิจัยชั้นนำ ระดับโลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 จนถึงปัจจุบันรวม 98 เรื่อง ได้รับทุนวิจัยจากสถาบัน และองค์การระหว่างประเทศ รวมทั้งองค์กรต่าง ๆ ของรัฐบาลไทย จนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ และได้รับเชิญให้อยู่ในคณะบรรณาธิการ ของวารสารของสมาคม และวารสารวิจัย ทั้งระดับประเทศ และระดับนานาชาติ และรับเชิญเป็นผู้เชี่ยวชาญ และอยู่ในกลุ่มที่ปรึกษา ทางอิมมิวโนวิทยา ขององค์การอนามัยโลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 จนถึงปัจจุบัน
ผลงานวิจัยโดยสรุปที่สำคัญของ ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ได้แก่ ผลการศึกษาระบบภูมิต้านทาน ทั้งในคนและสัตว์ ทดลองความผิดปรกติของภูมิต้านทานในคน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในเด็กขาดสารอาหาร การวิจัยเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันเฉพาะแหล่ง และโครงสร้างของ อิมมิวโนโกลบูลิน การวิจัยเรื่องอิมมิวโนวิทยาของโรคพยาธิบางชนิดโดยใช้สัตว์ทดลอง เป็นต้น ผลงานวิจัยเหล่านี้ ก่อให้เกิดความเข้าใจ ระบบภูมิต้านทานในคน ที่พยาธิสภาพผิดปรกติ อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ในการป้องกันและวินิจฉัยโรค ที่เกิดขึ้น ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นนักวิจัยที่มุมานะ อดทน ได้อุทิศเวลาให้กับงานวิจัย อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด แม้ในช่วงระยะเวลา ที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ ทางด้านงานบริหารสำคัญระดับ รองอธิการบดี ก็ยังสามารถผลิตผลงานวิจัยที่ดี ได้อย่างสม่ำเสมอ อันเป็นคุณสมบัติที่หาได้ไม่ง่าย ในนักวิจัยทั่วไป นอกจากเป็นนักวิจัยที่ดีแล้ว ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ยังได้รับการยอมรับว่า เป็นนักบริหาร ที่เคารพในหลักวิชา หลักของเหตุผล และมีความเชื่อมั่นในตนเองสูง เป็นครูที่เป็นที่เคารพรักของศิษย์ ระดับปริญญาตรี โท เอก มากมาย ทั้งภายในประเทศ และต่างประเทศ โดยเหตุที่ ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นผู้เพียบพร้อมด้วย คุณวุฒิ และคุณธรรมดังกล่าว คณะกรรมการรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ ยกย่อง ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น สาขาจุลชีววิทยา พุทธศักราช 2531
ประวัติทางด้านการศึกษา สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา และเตรียมอุดมศึกษา จากโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน และโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ตามลำดับ เมื่อปี พ.ศ. 2496 สอบเข้าจุฬาฯ ตั้งใจจะเรียนแพทย์ แต่เรียนได้ 2 เดือน ก็เปลี่ยนความตั้งใจไปศึกษาต่อยังสหรัฐอเมริกา เมื่ออายุเพียง 15 ปี โดยมีชื่อเรียกขานแบบอเมริกันระหว่างที่พำนักอยู่กับครอบครัว Volker ว่า "Steve Sirisinha" สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี พร้อมกัน 2 ปริญญา คือ วิทยาศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) และอักษรศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) จากแจ็คสันวิลล์คอลเลจ เมื่อปี พ.ศ. 2500 ต่อจากนั้น ได้เข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยอลาบามา และได้รับปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาจุลชีววิทยา และปริญญาทันตแพทยศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) ในปพ.ศ. 2504 และศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ จนได้รับปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาจุลชีววิทยา (อิมมิวโนวิทยา) ในปี พ.ศ. 2508
พ.ศ. 2496-2500 - ปริญญาตรี B.A. (Honors), Jacksonville State University, USA
พ.ศ. 2496-2500 - ปริญญาตรี B.S. (Honors), Jacksonville State University, USA
พ.ศ. 2500-2504 - ปริญญาโท M.S., University of Alabama, USA
พ.ศ. 2500-2504 - ปริญญาเอก D.M.D. (Honors), University of Alabama, USA
พ.ศ. 2504-2508 - ปริญญาเอก Ph.D., University of Rochester, USA
พ.ศ. 2513 - Post-doctoral, Washington University, USA
ประวัติทางด้านการทำงาน
ตำแหน่งทางด้านวิชาการ
พ.ศ. 2508-2509 - อาจารย์โท ภาควิชาบักเตรีวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน)
พ.ศ. 2509-2510 - อาจารย์เอก ภาควิชาบักเตรีวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน)
พ.ศ. 2510-2517 - อาจารย์เอก ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2517-2519 - ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2519-2522 - รองศาสตราจารย์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2522-2527 - ศาสตราจารย์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2527-2541 - ศาสตราจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ระดับ 11 ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
ตำแหน่งทางด้านบริหาร
พ.ศ. 2515-2519 - รองคณบดี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2519 - คณบดี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2522-2529 - รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2530-2534 - หัวหน้าภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2531-2545 - หัวหน้าห้องปฏิบัติการอิมมิวโนวิทยา สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์
ตำแหน่งพิเศษอื่นๆ ที่สำคัญ
พ.ศ. 2510-ปัจจุบัน - อาจารย์พิเศษของมหาวิทยาลัยและสถาบันต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสถาบันโรคผิวหนัง
พ.ศ. 2519-2526 - อนุกรรมการคัดเลือกนักวิจัยโครงการแลกเปลี่ยน NIH Forgaty คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
พ.ศ. 2522-2526 - ประธาน/กรรมการวิชาการมหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2523-2526 - กรรมการสภามหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2530-2534 - กรรมการบริหาร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2531 - คณะผู้เชี่ยวชาญแห่งชาติ เรื่อง “โรคพยาธิใบไม้ตับ” กระทรวงสาธารณสุข
พ.ศ. 2531-2537 - กรรมการ/เลขานุการ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
พ.ศ. 2535-2538 - ประธานกรรมการแผนกทันตแพทย์ศาสตร์ มูลนิธิอานันทมหิดล
พ.ศ. 2536-2543 - กรรมการจัดตั้งและรองประธาน “Federation of Immunological Societies of Asia-Oceania” (FIMSA)
พ.ศ. 2544-ปัจจุบัน - กรรมการประจำ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. 2549 - กรรมการจัดตั้งราชวิทยาลัยทันตแพทย์แห่งประเทศไทย
- กรรมการรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล
- กรรมการบริหารการวิจัยมหาวิทยาลัยมหิดล
- คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
- อนุกรรมการประเมินนักวิจัยที่ได้รับการเสนอชื่อเป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ กลุ่มสาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
- อนุกรรมการประเมินผลงานคิดค้นหรือสิ่งประดิษฐ์ที่เสนอขอรับรางวัลผลงานคิดค้นหรือสิ่งประดิษฐ์ซึ่งเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติ กลุ่มสาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
- อนุกรรมการประเมินผลงานวิจัยที่เสนอขอรับรางวัลผลงานวิจัยดีเยี่ยม สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
- อนุกรรมการ วิสามัญเพื่อทำหน้าที่ประเมินผลงานทางวิชาการ สาขาวิชาจุลชีววิทยาและอิมมิวโนโลยี ของทบวงมหาวิทยาลัย
- กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิคณะกรรมการผู้บริหารองค์กรผู้บริหารคณะทันตแพทยศาสตร์แห่งประเทศไทย
- ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินผลงานทางวิชาการให้สถาบันต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และองค์กรต่าง ๆ เช่น สกว. สวทช. กรรมการวิจัยแห่งชาติ
- ตำแหน่งในสมาคมและองค์กรระดับนานาชาติ WHO Temporary Advisor
- กรรมการ Technical Adhoc Committee for Bacterial Vaccine
พ.ศ. 2521 - WHO Short-term Consultant in Microbiology to Sri Lanka
พ.ศ. 2524 - Member of WHO Workshop “The Immunity of Mucosal Membrane”
พ.ศ. 2526-ปัจจุบัน - WHO Expert Advisory Panel on Immunology
พ.ศ. 2541-2547 - กรรมการผู้บริหาร (Councilor) ของ “International Union of Immunological Societies (IUIS)
พ.ศ. 2543-2547 - President of Federation of Immunological Societies of Asia-Oceaniae
บรรณาธิการ/คณะบรรณาธิการ/ที่ปรึกษาวารสารวิชาการ
Asian-Pacific Journal of Allergy and Immunology
Medical Progress
Journal of Science Society of Thailand
Journal of Medical Association of Thailand
Thai Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
สมาชิก/กรรมการบริหารสมาคมวิชาชีพต่างๆ
American Society of Microbiologists
Soceity for Experimental Biology and Medicine
American Society for the Advancement of Science
Allergy and Immunology Society of Thailand
Dental Association of Thailand
Science Society of Thailand
Founding Member of “Federation of Immunological Societies of Asia-Oceania” (FIMSA) 1992 Vice President and Councilor member of FIMSA
Councilor member of “International Union of Immunological societies” (IUIS)
Sigma XI
สมาคมนักจุลชีววิทยาแห่งประเทศไทย
เกียรติคุณและรางวัล
พ.ศ. 2500 - ได้รับการคัดเลือกเป็น Who’s Who Among Students in American Universities and Colleges
พ.ศ. 2518 - ได้รับพระราชทานรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล สาขาการวิจัย
พ.ศ. 2504 - สมาชิก Omicron Kappa Upsilon (Honorary Dental Society, USA)
พ.ศ. 2531 - รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น สาขาจุลชีววิทยา ของมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์
พ.ศ. 2541 - ได้รับการคัดเลือกเป็น Who’s who in the World
พ.ศ. 2542 - ศาสตราจารย์เกียรติคุณ มหาวิทยาลัยมหิดล
ปริญญากิตติมศักดิ์
พ.ศ. 2545 - วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2547 - ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. 2549 - ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
เครื่องราชอิสริยาภรณ์
พ.ศ. 2524 - ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2528 - ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2530 - มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2535 - มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2522 - ตติยจุลจอมเกล้า (ต.จ.)
พ.ศ. 2538 - เหรียญจักพรรดิ์มาลา (ร.จ.พ.)
พ.ศ. 2542 - เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา
ผลงานวิชาการ
มีผลงานวิจัยและบทความทางวิชาการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ ระดับภูมิภาค และระดับประเทศ และบทความในตำราต่างๆ รวมประมาณ 193 เรื่อง หลังเกษียนอายุราชการ มีงานตีพิมพ์ประมาณ 50 เรื่อง โดยเป็นผลงานวิจัยเกี่ยวกับการศึกษาระบบภูมิต้านทานทั้งในคนและสัตว์ทดลอง ความผิดปรกติของภูมิต้านทานในคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กขาดสารอาหาร การวิจัยเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันเฉพาะแหล่ง และโครงสร้างของอิมมิวโนโกลบูลิน การวิจัยเกี่ยวกับ วิทยาภูมิกันและชีวโมเลกุลของโรคติดเชื้อต่างๆ ที่เกิดขึ้นในประเทศไทยและประเทศแถบเอเซีย เช่นโรคพยาธิบางชนิด ได้แก่ พยาธิใบไม้ในตับ (Opisthorchis vierrini) พยาธิตัวจี๊ด (Gnathostoma spinigerum) และ พยาธิตัวกลม (Angiostrongylus cantonensis) โรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่นโรค Melioidosis ที่เกิดจากเชื้อ Burkholderia pseudomallei โรคที่เกิดจากเชื้อรา Penicillium marneffei เป็นต้น ผลงานวิจัยเหล่านี้ ก่อให้เกิดความเข้าใจระบบภูมิต้านทานในคนที่พยาธิสภาพผิดปรกติ อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการป้องกันและวินิจฉัยโรคดังกล่าว
ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห นักวิจัยผู้บุกเบิกสาขาอิมมิวโนวิทยา* (อิวมิวโนวิทยา เป็นวิชาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายและกลไกต่าง ๆ ของร่างกายที่ใช้ในการต่อต้านสิ่งแปลกปลอมทั้งจากภายนอกและภายในร่างกาย) ของประเทศไทยในยุคเริ่มแรก นับตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2508 เป็นต้นมา และ เจ้าของรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นสาขาจุลชีววิทยา ประจำปี พ.ศ. 2531 ด้วยผลงาน "ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่องอันเนื่องมาจากการขาดสารอาหาร" ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห พบว่าการขาดวิตามินเอในสารอาหาร ทำให้ภูมิคุ้มกันเฉพาะแห่งเสียไปเนื่องจากไม่สามารถแสดงออกได้ในลำไส้และเนื้อเยื่อต่าง ๆ และได้พัฒนาวิธีวินิจฉัยโรคเขตร้อนหลายอย่างด้วยวิธีการทางอิมมิวโนวิทยา โดยเฉพาะในเรื่องของโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งเป็นโรคที่พบกันมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ ที่มีผลงานดีเด่น ด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐาน สาขาจุลชีววิทยา และเป็นผู้ที่สามารถผลิต ผลงานวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ที่มีคุณภาพดีเด่นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้าน อิมมิวโนวิทยา จนสมควร เชิดชูเกียรติ ให้ประจักษ์โดยทั่วไป และเพื่อเป็นแบบอย่างให้ผู้อื่นเจริญรอยตาม
ศาสตราจารย์ ดร.สถิตย์ สิริสิงห อายุ 51 ปี เกิดที่กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรคนโตของ ศาสตราจารย์พันโท ทันตแพทย์ สี สิริสิงห ทันตแพทย์ประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และคุณหญิงอัมพร สิริสิงห สมรสกับ พญ.วลัยรัตน์ สิริสิงห มีบุตรธิดา 3 คน คือ พญ.ธิติยา รศ.ดร. ชาคริต และ นส. วิทิดา สิริสิงห ศาสตราจารย์ ดร.สถิตย์ สำเร็จการศึกษา ระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย ระดับชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และเตรียมอุดมศึกษาจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เมื่อปี พ.ศ. 2496 ได้เข้าศึกษาใน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และในปีเดียวกันนั่นเอง ได้ไปศึกษาต่อ ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา และสำเร็จการศึกษา ระดับปริญญาตรี ได้รับปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม และอักษรศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม จากแจ็คสันวิลล์คอลเลจ เมื่อปี พ.ศ. 2500 ต่อจากนั้นได้เข้าศึกษา ในมหาวิทยาลัยอลาบาม่า และได้รับปริญญา วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาจุลชีววิทยา และปริญญาทันตแพทยศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม ในปี พ.ศ. 2504 และได้ศึกษาต่อที่ มหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ จนได้รับปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต จุลชีววิทยา สาขาอิมมิวโนวิทยา ในปี พ.ศ. 2508
เมื่อสำเร็จการศึกษา ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ได้เข้ารับราชการ เป็นอาจารย์ที่ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ จนปี พ.ศ. 2510 จึงโอนเข้ารับราชการที่ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และในปี พ.ศ. 2513 ได้ไปปฏิบัติงาน หลังจบปริญญาเอก ที่มหาวิทยาลัยวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา หลังจากนั้นได้กลับมารับราชการที่มหาวิทยาลัยมหิดลต่อ จนได้รับตำแหน่งทางวิชาการสูงขึ้นเป็นลำดับ จนได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ เมื่อปี พ.ศ. 2522 ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ได้มุ่งมั่นศึกษา และวิจัยอย่างต่อเนื่องตลอดมา มีผลงานวิจัยดีเด่น ได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยในวารสารวิจัยชั้นนำ ระดับโลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 จนถึงปัจจุบันรวม 98 เรื่อง ได้รับทุนวิจัยจากสถาบัน และองค์การระหว่างประเทศ รวมทั้งองค์กรต่าง ๆ ของรัฐบาลไทย จนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ และได้รับเชิญให้อยู่ในคณะบรรณาธิการ ของวารสารของสมาคม และวารสารวิจัย ทั้งระดับประเทศ และระดับนานาชาติ และรับเชิญเป็นผู้เชี่ยวชาญ และอยู่ในกลุ่มที่ปรึกษา ทางอิมมิวโนวิทยา ขององค์การอนามัยโลก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2526 จนถึงปัจจุบัน
ผลงานวิจัยโดยสรุปที่สำคัญของ ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ได้แก่ ผลการศึกษาระบบภูมิต้านทาน ทั้งในคนและสัตว์ ทดลองความผิดปรกติของภูมิต้านทานในคน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในเด็กขาดสารอาหาร การวิจัยเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันเฉพาะแหล่ง และโครงสร้างของ อิมมิวโนโกลบูลิน การวิจัยเรื่องอิมมิวโนวิทยาของโรคพยาธิบางชนิดโดยใช้สัตว์ทดลอง เป็นต้น ผลงานวิจัยเหล่านี้ ก่อให้เกิดความเข้าใจ ระบบภูมิต้านทานในคน ที่พยาธิสภาพผิดปรกติ อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ในการป้องกันและวินิจฉัยโรค ที่เกิดขึ้น ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นนักวิจัยที่มุมานะ อดทน ได้อุทิศเวลาให้กับงานวิจัย อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด แม้ในช่วงระยะเวลา ที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ ทางด้านงานบริหารสำคัญระดับ รองอธิการบดี ก็ยังสามารถผลิตผลงานวิจัยที่ดี ได้อย่างสม่ำเสมอ อันเป็นคุณสมบัติที่หาได้ไม่ง่าย ในนักวิจัยทั่วไป นอกจากเป็นนักวิจัยที่ดีแล้ว ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห ยังได้รับการยอมรับว่า เป็นนักบริหาร ที่เคารพในหลักวิชา หลักของเหตุผล และมีความเชื่อมั่นในตนเองสูง เป็นครูที่เป็นที่เคารพรักของศิษย์ ระดับปริญญาตรี โท เอก มากมาย ทั้งภายในประเทศ และต่างประเทศ โดยเหตุที่ ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นผู้เพียบพร้อมด้วย คุณวุฒิ และคุณธรรมดังกล่าว คณะกรรมการรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ ยกย่อง ศาสตราจารย์ ดร. สถิตย์ สิริสิงห เป็นนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น สาขาจุลชีววิทยา พุทธศักราช 2531
ประวัติทางด้านการศึกษา สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา และเตรียมอุดมศึกษา จากโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน และโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ตามลำดับ เมื่อปี พ.ศ. 2496 สอบเข้าจุฬาฯ ตั้งใจจะเรียนแพทย์ แต่เรียนได้ 2 เดือน ก็เปลี่ยนความตั้งใจไปศึกษาต่อยังสหรัฐอเมริกา เมื่ออายุเพียง 15 ปี โดยมีชื่อเรียกขานแบบอเมริกันระหว่างที่พำนักอยู่กับครอบครัว Volker ว่า "Steve Sirisinha" สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี พร้อมกัน 2 ปริญญา คือ วิทยาศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) และอักษรศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) จากแจ็คสันวิลล์คอลเลจ เมื่อปี พ.ศ. 2500 ต่อจากนั้น ได้เข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยอลาบามา และได้รับปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาจุลชีววิทยา และปริญญาทันตแพทยศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) ในปพ.ศ. 2504 และศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ จนได้รับปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาจุลชีววิทยา (อิมมิวโนวิทยา) ในปี พ.ศ. 2508
พ.ศ. 2496-2500 - ปริญญาตรี B.A. (Honors), Jacksonville State University, USA
พ.ศ. 2496-2500 - ปริญญาตรี B.S. (Honors), Jacksonville State University, USA
พ.ศ. 2500-2504 - ปริญญาโท M.S., University of Alabama, USA
พ.ศ. 2500-2504 - ปริญญาเอก D.M.D. (Honors), University of Alabama, USA
พ.ศ. 2504-2508 - ปริญญาเอก Ph.D., University of Rochester, USA
พ.ศ. 2513 - Post-doctoral, Washington University, USA
ประวัติทางด้านการทำงาน
ตำแหน่งทางด้านวิชาการ
พ.ศ. 2508-2509 - อาจารย์โท ภาควิชาบักเตรีวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน)
พ.ศ. 2509-2510 - อาจารย์เอก ภาควิชาบักเตรีวิทยา คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน)
พ.ศ. 2510-2517 - อาจารย์เอก ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2517-2519 - ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2519-2522 - รองศาสตราจารย์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2522-2527 - ศาสตราจารย์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2527-2541 - ศาสตราจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ระดับ 11 ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
ตำแหน่งทางด้านบริหาร
พ.ศ. 2515-2519 - รองคณบดี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2519 - คณบดี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2522-2529 - รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2530-2534 - หัวหน้าภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2531-2545 - หัวหน้าห้องปฏิบัติการอิมมิวโนวิทยา สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์
ตำแหน่งพิเศษอื่นๆ ที่สำคัญ
พ.ศ. 2510-ปัจจุบัน - อาจารย์พิเศษของมหาวิทยาลัยและสถาบันต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสถาบันโรคผิวหนัง
พ.ศ. 2519-2526 - อนุกรรมการคัดเลือกนักวิจัยโครงการแลกเปลี่ยน NIH Forgaty คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
พ.ศ. 2522-2526 - ประธาน/กรรมการวิชาการมหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2523-2526 - กรรมการสภามหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2530-2534 - กรรมการบริหาร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. 2531 - คณะผู้เชี่ยวชาญแห่งชาติ เรื่อง “โรคพยาธิใบไม้ตับ” กระทรวงสาธารณสุข
พ.ศ. 2531-2537 - กรรมการ/เลขานุการ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
พ.ศ. 2535-2538 - ประธานกรรมการแผนกทันตแพทย์ศาสตร์ มูลนิธิอานันทมหิดล
พ.ศ. 2536-2543 - กรรมการจัดตั้งและรองประธาน “Federation of Immunological Societies of Asia-Oceania” (FIMSA)
พ.ศ. 2544-ปัจจุบัน - กรรมการประจำ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. 2549 - กรรมการจัดตั้งราชวิทยาลัยทันตแพทย์แห่งประเทศไทย
- กรรมการรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล
- กรรมการบริหารการวิจัยมหาวิทยาลัยมหิดล
- คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
- อนุกรรมการประเมินนักวิจัยที่ได้รับการเสนอชื่อเป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ กลุ่มสาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
- อนุกรรมการประเมินผลงานคิดค้นหรือสิ่งประดิษฐ์ที่เสนอขอรับรางวัลผลงานคิดค้นหรือสิ่งประดิษฐ์ซึ่งเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติ กลุ่มสาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
- อนุกรรมการประเมินผลงานวิจัยที่เสนอขอรับรางวัลผลงานวิจัยดีเยี่ยม สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
- อนุกรรมการ วิสามัญเพื่อทำหน้าที่ประเมินผลงานทางวิชาการ สาขาวิชาจุลชีววิทยาและอิมมิวโนโลยี ของทบวงมหาวิทยาลัย
- กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิคณะกรรมการผู้บริหารองค์กรผู้บริหารคณะทันตแพทยศาสตร์แห่งประเทศไทย
- ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินผลงานทางวิชาการให้สถาบันต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และองค์กรต่าง ๆ เช่น สกว. สวทช. กรรมการวิจัยแห่งชาติ
- ตำแหน่งในสมาคมและองค์กรระดับนานาชาติ WHO Temporary Advisor
- กรรมการ Technical Adhoc Committee for Bacterial Vaccine
พ.ศ. 2521 - WHO Short-term Consultant in Microbiology to Sri Lanka
พ.ศ. 2524 - Member of WHO Workshop “The Immunity of Mucosal Membrane”
พ.ศ. 2526-ปัจจุบัน - WHO Expert Advisory Panel on Immunology
พ.ศ. 2541-2547 - กรรมการผู้บริหาร (Councilor) ของ “International Union of Immunological Societies (IUIS)
พ.ศ. 2543-2547 - President of Federation of Immunological Societies of Asia-Oceaniae
บรรณาธิการ/คณะบรรณาธิการ/ที่ปรึกษาวารสารวิชาการ
Asian-Pacific Journal of Allergy and Immunology
Medical Progress
Journal of Science Society of Thailand
Journal of Medical Association of Thailand
Thai Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
สมาชิก/กรรมการบริหารสมาคมวิชาชีพต่างๆ
American Society of Microbiologists
Soceity for Experimental Biology and Medicine
American Society for the Advancement of Science
Allergy and Immunology Society of Thailand
Dental Association of Thailand
Science Society of Thailand
Founding Member of “Federation of Immunological Societies of Asia-Oceania” (FIMSA) 1992 Vice President and Councilor member of FIMSA
Councilor member of “International Union of Immunological societies” (IUIS)
Sigma XI
สมาคมนักจุลชีววิทยาแห่งประเทศไทย
เกียรติคุณและรางวัล
พ.ศ. 2500 - ได้รับการคัดเลือกเป็น Who’s Who Among Students in American Universities and Colleges
พ.ศ. 2518 - ได้รับพระราชทานรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล สาขาการวิจัย
พ.ศ. 2504 - สมาชิก Omicron Kappa Upsilon (Honorary Dental Society, USA)
พ.ศ. 2531 - รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น สาขาจุลชีววิทยา ของมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์
พ.ศ. 2541 - ได้รับการคัดเลือกเป็น Who’s who in the World
พ.ศ. 2542 - ศาสตราจารย์เกียรติคุณ มหาวิทยาลัยมหิดล
ปริญญากิตติมศักดิ์
พ.ศ. 2545 - วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. 2547 - ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. 2549 - ทันตแพทยศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
เครื่องราชอิสริยาภรณ์
พ.ศ. 2524 - ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2528 - ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2530 - มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2535 - มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2522 - ตติยจุลจอมเกล้า (ต.จ.)
พ.ศ. 2538 - เหรียญจักพรรดิ์มาลา (ร.จ.พ.)
พ.ศ. 2542 - เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา
ผลงานวิชาการ
มีผลงานวิจัยและบทความทางวิชาการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ ระดับภูมิภาค และระดับประเทศ และบทความในตำราต่างๆ รวมประมาณ 193 เรื่อง หลังเกษียนอายุราชการ มีงานตีพิมพ์ประมาณ 50 เรื่อง โดยเป็นผลงานวิจัยเกี่ยวกับการศึกษาระบบภูมิต้านทานทั้งในคนและสัตว์ทดลอง ความผิดปรกติของภูมิต้านทานในคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กขาดสารอาหาร การวิจัยเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันเฉพาะแหล่ง และโครงสร้างของอิมมิวโนโกลบูลิน การวิจัยเกี่ยวกับ วิทยาภูมิกันและชีวโมเลกุลของโรคติดเชื้อต่างๆ ที่เกิดขึ้นในประเทศไทยและประเทศแถบเอเซีย เช่นโรคพยาธิบางชนิด ได้แก่ พยาธิใบไม้ในตับ (Opisthorchis vierrini) พยาธิตัวจี๊ด (Gnathostoma spinigerum) และ พยาธิตัวกลม (Angiostrongylus cantonensis) โรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่นโรค Melioidosis ที่เกิดจากเชื้อ Burkholderia pseudomallei โรคที่เกิดจากเชื้อรา Penicillium marneffei เป็นต้น ผลงานวิจัยเหล่านี้ ก่อให้เกิดความเข้าใจระบบภูมิต้านทานในคนที่พยาธิสภาพผิดปรกติ อันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการป้องกันและวินิจฉัยโรคดังกล่าว
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น